Yatay Geçiş Lisanstan Ön Lisansa Mümkün mü?

Hayır, lisanstan önlisansa yatay geçiş yapılamaz. Türkiye’de yatay geçiş yalnızca aynı düzeydeki diploma programları arasında yapılır: lisanstan lisansa, önlisanstan önlisansa. Lisans öğrencisiyken bir önlisans programına geçmek istiyorsanız YKS ile yeniden yerleşmeniz, açıköğretim seçeneklerine bakmanız ya da şartları taşıyorsanız mevcut bölümünüzden önlisans diploması almanız gerekir.
Neden Lisanstan Önlisansa Yatay Geçiş Yok?
Yatay geçişin adı mantığını da anlatır. Öğrenci aynı basamakta yer değiştirir. Önlisans iki yıllık, lisans dört yıllık bir eğitim düzeyidir. Bu nedenle mevzuat, düzeyler arasında yatay geçişe izin vermez.
Düzeyler arasında öngörülen tek resmî geçiş yolu dikey geçiştir, o da tek yönlüdür. Önlisans mezunları Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile lisansa geçebilir. Lisanstan önlisansa doğru işleyen benzer bir mekanizma bulunmaz.
Yatay geçişin temel esasları Yükseköğretim Kurulunun yönetmeliğiyle belirlenir. Üniversiteler ise kontenjan, not ortalaması ve başvuru takvimi gibi ayrıntıları kendi yönergeleriyle düzenler. Güncel metin için YÖK’ün resmî sitesine bakabilirsiniz.
Yatay Geçiş Hangi Bölümler Arasında Olur?
Yatay geçiş, aynı düzeydeki ve genellikle eşdeğer kabul edilen programlar arasında yapılır. Pratikte iki ana yol öne çıkar.
- Not ortalamasıyla geçiş (kurum içi veya kurumlar arası): Öğrencinin genel not ortalamasına bakılır. Hedef programın, öğrencinin okuduğu programla eşdeğer olması beklenir. İlk dönemde ve son dönemlerde başvuru genellikle kabul edilmez.
- Merkezi yerleştirme puanıyla geçiş (Ek Madde-1): Öğrencinin üniversiteye girdiği yılki YKS puanı, hedef programın o yılki taban puanına eşit ya da daha yüksekse başvuru yapabilir. Bu yolda not ortalaması aranmaz. Puan türünün uyması gerekir.
Her iki yolda da geçiş, lisans içinde veya önlisans içinde kalır. Bir mühendislik öğrencisi başka bir üniversitenin mühendislik bölümüne geçebilir. Bir meslek yüksekokulu programına ise yatay geçişle geçemez.
Yatay Geçiş Farklı Bölüme Olur mu?
Olabilir, ancak hangi yolu seçtiğinize göre değişir.
Not ortalamasıyla yapılan geçişte genellikle eşdeğer ya da çok yakın programlar şartı aranır. İşletme okuyan bir öğrencinin aynı içerikli başka bir işletme programına geçmesi kolaydır. Tamamen farklı bir alana geçmesi ise çoğu durumda mümkün olmaz.
Merkezi puanla geçişte durum daha esnektir. Puan türü uyuyorsa ve giriş puanınız hedef bölümün taban puanını karşılıyorsa farklı bir bölüme de başvurabilirsiniz. Örneğin sayısal puanla kimya bölümüne girmiş biri, girdiği yıl puanı yetiyorsa sayısal puanla öğrenci alan başka bir lisans programına başvurabilir.
Bazı programlar bu yolla geçişe kapalıdır ya da ek şart arar. Tıp, diş hekimliği ve hukuk gibi alanlarda kurallar farklılaşabilir. Başvurudan önce hedef üniversitenin yönergesini mutlaka okuyun.
Yatay Geçiş Önlisans Programlarında Nasıl İşler?
Önlisans öğrencileri de yatay geçiş yapabilir, ancak yalnızca başka bir önlisans programına. Kurallar lisanstaki mantıkla aynıdır. Not ortalamasıyla eşdeğer programlara ya da giriş puanıyla uygun puan türündeki önlisans programlarına başvurulur.
Önlisans programları iki yıllık olduğu için başvuru yapılabilecek dönem aralığı daha dardır. Son dönemde yatay geçiş genellikle kabul edilmez. Bu yüzden önlisans öğrencilerinin takvimi erkenden takip etmesi önemlidir.
Geçiş Türleri Karşılaştırması
| Geçiş türü | Hangi yönde | Temel şart |
|---|---|---|
| Yatay geçiş (not ortalamasıyla) | Lisans → lisans, önlisans → önlisans | Not ortalaması, eşdeğer program, kontenjan |
| Yatay geçiş (merkezi puanla) | Lisans → lisans, önlisans → önlisans | Giriş yılı puanı hedef taban puanını karşılamalı |
| Dikey geçiş (DGS) | Önlisans → lisans | Önlisans mezuniyeti ve DGS puanı |
| Lisanstan önlisansa | Yatay veya dikey geçiş yok | YKS ile yeniden yerleşme ya da diğer yollar |
Lisans Öğrencisi Önlisansa Nasıl Geçer? Gerçekçi Seçenekler
Yatay geçiş kapısı kapalı olsa da önlisans programında okumanın yolları var. Durumunuza en uygun olanı seçmek için hepsini tartmak gerekir.
1. YKS ile yeniden yerleşmek
En yaygın yol budur. TYT puanınızla önlisans programlarını tercih edip yerleşirsiniz. Örgün eğitimde aynı anda iki programa kayıtlı olunamadığı için yeni programa kayıt yaptırırken mevcut lisans kaydınızın durumunu netleştirmeniz gerekir.
Önceki yıl bir programa yerleşmiş adaylara yönelik puan hesaplamasında farklı uygulamalar olabilir. Bu kurallar yıldan yıla değişebildiği için güncel kılavuzu ÖSYM’nin resmî sitesinden kontrol edin.
2. Mevcut lisans programından önlisans diploması almak
Lisans öğrenimini bırakan, ancak ilk dört yarıyılın derslerini başarıyla tamamlamış öğrencilere talepleri hâlinde önlisans diploması verilebilir. Bu, sizi bir meslek yüksekokuluna aktarmaz. Sadece okuduğunuz alanda iki yıllık eğitimi belgeleyen bir diploma sağlar.
Bu seçenek özellikle lisansı bitiremeyeceğini düşünen öğrenciler için önemlidir. Hangi durumlarda ve hangi alan adıyla diploma verildiğini öğrenci işleri biriminize sorun.
3. Açıköğretim önlisans programları
Açıköğretim programları örgün kayıttan ayrı tutulduğu için lisans öğrencileri çoğu durumda bir açıköğretim önlisans programına da kayıtlı olabilir. Kayıt koşulları ve sınavlı ya da sınavsız giriş seçenekleri kurumdan kuruma değişir. Başvurmadan önce ilgili açıköğretim fakültesinin duyurularını inceleyin.
4. Lisansta kalıp yatay geçişle bölüm değiştirmek
Asıl sorununuz bölümden memnun olmamaksa önlisansa geçmek tek çözüm olmayabilir. Yukarıda anlatılan yollarla başka bir lisans programına geçerek hem dört yıllık diplomanızı korur hem de alan değiştirmiş olursunuz.
Karar Vermeden Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler
Lisanstan önlisansa yönelmek geri dönüşü zor sonuçlar doğurabilir. Kaydınızı sildirmeden önce şu noktaları kontrol edin:
- Kaydı sildirmeden önce yeni yerleşmeyi kesinleştirin. Yeni programa yerleşmeden kayıt sildirirseniz açıkta kalabilirsiniz.
- Burs, kredi ve yurt haklarınızın kayıt değişikliğinden nasıl etkileneceğini ilgili kurumlara sorun.
- Askerlik tecili olan erkek öğrenciler, kayıt sildirmenin tecil durumuna etkisini askerlik şubesinden öğrenmeli.
- Önlisans programında ders muafiyeti alıp alamayacağınızı yeni okulunuzla görüşün. Daha önce geçtiğiniz dersler sayılırsa süreniz kısalabilir.
- Hedeflediğiniz meslek için hangi diplomanın gerektiğini araştırın. Bazı kamu ve özel sektör pozisyonları lisans mezuniyeti şartı arar.
Kararsızsanız üniversitenizin öğrenci işleri birimi ve varsa kariyer merkeziyle görüşmek, yanlış bir adımı önlemenin en kolay yoludur.
Sıkça Sorulan Sorular
Lisanstan önlisansa yatay geçiş başvurusu yapılırsa ne olur?
Mevzuat bu geçişe izin vermediği için başvuru değerlendirmeye alınmaz. Üniversiteler yatay geçiş ilanlarında yalnızca aynı düzeydeki programlardan gelen başvuruları kabul eder.
Önlisanstan lisansa yatay geçiş yapılabilir mi?
Hayır, bu da yatay geçiş sayılmaz. Önlisanstan lisansa geçişin resmî yolu, mezuniyetten sonra DGS ile yapılan dikey geçiştir. Önlisans öğrencisi olarak YKS’ye girip lisans programına yerleşmek de mümkündür.
Lisansı bırakırsam elimde hiçbir belge kalmaz mı?
İlk dört yarıyılın derslerini başarıyla tamamladıysanız önlisans diploması talep edebilirsiniz. Tamamlamadıysanız aldığınız dersleri gösteren bir transkript alabilirsiniz. Bu belge ileride muafiyet başvurularında işinize yarayabilir.
Yatay geçişle farklı puan türündeki bölüme geçilebilir mi?
Merkezi puanla yapılan geçişte puan türünün uyması gerekir. Not ortalamasıyla yapılan geçişte de eşdeğer program şartı arandığından, tamamen farklı puan türündeki bir bölüme geçiş genellikle mümkün olmaz. Ayrıntılar için hedef üniversitenin yatay geçiş yönergesini inceleyin.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Eğitim RehberiAçıköğretim Sınavları Nasıl Oluyor? Sınav Sistemi ve Değerlendirme16 Kasım 2026
Eğitim RehberiDikey Geçiş Sınavı Kitap Önerileri ve Kaynak Seçimi16 Kasım 2026
Eğitim RehberiYatay Geçiş CV’de Belirtilir mi? Özgeçmişte Eğitim Bilgisi Yazımı15 Kasım 2026
Eğitim RehberiYatay Geçiş Hakkı Kaç Tane? Kaç Kez Kullanılabilir?15 Kasım 2026
Eğitim RehberiYatay Geçiş Feragat Dilekçesi Nedir, Nasıl Yazılır?15 Kasım 2026
Eğitim RehberiDikey Geçiş Matematik Konuları ve Çalışma Yöntemi15 Kasım 2026