Dikey Geçiş Hakkı Kaç Yıl Geçerli?

Dikey geçiş hakkını sağlayan DGS puanı yalnızca sınava girilen yıl için geçerlidir. Puan bir sonraki yıla taşınmaz. O yıl tercih yapmayan, yerleşemeyen ya da yerleştiği programa kayıt yaptırmayan aday, dikey geçiş için ertesi yıl sınava yeniden girmek zorundadır. Önlisans mezunu olmanın kendisi ise mevcut uygulamada bir süreye bağlı değildir. Yani yıllar önce mezun olan biri de DGS’ye başvurabilir.

DGS Puanı Neden Yalnızca Bir Yıl Geçerli?

Dikey geçiş, ÖSYM’nin her yıl yaptığı Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile gerçekleşir. Her sınav döneminin kendine ait bir başvuru, tercih ve yerleştirme takvimi vardır. O yıl açılan kontenjanlar, o yılın sınav sonuçlarına göre doldurulur.

Bu yüzden puanınız ne kadar yüksek olursa olsun yalnızca o yılın tercih döneminde işe yarar. YKS’de olduğu gibi bir önceki yılın puanını kullanmak ya da “puanı saklamak” mümkün değildir. Sınav kılavuzunda sonuçların geçerlilik süresi her yıl ayrıca belirtilir. Bu nedenle başvurduğunuz yılın kılavuzunu mutlaka okuyun.

Dikey Geçiş Hakkı ile DGS Puanı Aynı Şey mi?

Bu iki kavram sık karıştırılıyor. Aralarındaki farkı bilmek, gereksiz endişeyi ortadan kaldırır:

• DGS’ye girme hakkı: Önlisans mezunu olmanızdan ya da önlisans programında son sınıf öğrencisi olmanızdan doğar. Mezuniyetinizin üzerinden kaç yıl geçtiği şu anki uygulamada başvuruya engel değildir.
• DGS puanı: Sadece sınava girdiğiniz yılın yerleştirmesinde geçerlidir.
• Yerleşme hakkı: Bir programa yerleştiğinizde, ilan edilen kayıt tarihlerinde kaydınızı yaptırmazsanız bu hakkı kaybedersiniz.

Kısacası “hakkım yanar mı?” sorusunun cevabı, hangi aşamada olduğunuza göre değişir. Mezuniyetten doğan hak genellikle kalıcıdır. Sınav puanı ve yerleşme hakkı ise süreye bağlıdır.

Durum	Geçerlilik
Önlisans mezuniyeti ile DGS’ye başvurma	Mevcut uygulamada mezuniyet yılı sınırı yok
DGS sınav puanı	Yalnızca sınavın yapıldığı yılın yerleştirmesinde
Yerleşilen programa kayıt	Yalnızca ilan edilen kayıt tarihlerinde
Tercih yapılmayan yıl	Puan bir sonraki yıla devredilmez

Dikey Geçiş Şartları Nelerdir?

DGS ile lisans programına geçmek isteyen adayların sağlaması gereken temel koşullar şunlardır:

1. Önlisans diploması: Meslek yüksekokulu, açıköğretim önlisans programı ya da üniversitelerin önlisans programlarından mezun olmak gerekir.
2. Son sınıf öğrencisi olmak: Önlisans son sınıftaki öğrenciler de sınava girebilir. Ancak yerleştikleri programa kayıt tarihine kadar mezun olmaları şarttır.
3. Program uyumu: Mezun olunan önlisans programına göre yalnızca belirli lisans programları tercih edilebilir. Hangi önlisans bölümünün hangi lisans bölümlerine geçebildiği, ÖSYM’nin tercih kılavuzundaki tablolarda yer alır.
4. Puan şartı: İlgili puan türünde yeterli DGS puanı almak ve programın kontenjanı içinde kalmak gerekir.

Yerleştirme puanı hesaplanırken yalnızca sınav sonucu değil, önlisans başarı puanınız (ÖBP) da hesaba katılır. Bu nedenle önlisans not ortalaması düşük olan bir aday, sınavda daha yüksek performans göstermek zorunda kalabilir.

Dikey Geçiş Şartı Olarak Bölüm Eşleşmesi Neden Önemli?

Dikey geçişte en çok yapılan hata, önlisans bölümüyle uyumlu olmayan bir programa tercih yapmaktır. Örneğin bilgisayar programcılığı mezunu bir aday, genellikle bilgisayar ve yazılım ağırlıklı lisans programlarına yönelebilir. Alakasız bir alana tercih yapması sistem tarafından kabul edilmez. Uyumlu programların listesi her yıl güncellenebildiği için önceki yılın listesine güvenmek yerine güncel kılavuza bakmak gerekir.

Dikey Geçiş Yönetmeliği Ne Diyor?

Dikey geçişin temel kuralları, Yükseköğretim Kurulu’nun meslek yüksekokulu ve açıköğretim önlisans mezunlarının lisans öğrenimine geçişini düzenleyen yönetmeliğinde yer alır. Yönetmelik; kimlerin başvurabileceğini, yerleştirmenin nasıl yapılacağını ve kayıt sonrası intibak işlemlerini belirler.

Yönetmelikte zaman zaman değişiklik yapılabildiği için ikinci el kaynaklardaki bilgiler eskimiş olabilir. Güncel metne Yükseköğretim Kurulu sitesinden, sınav takvimi ve kılavuza ise ÖSYM sitesinden ulaşabilirsiniz.

Yerleştikten Sonra Ne Olur?

DGS ile yerleşen öğrenci genellikle lisans programının üçüncü sınıfından başlar. Ancak bazı üniversiteler, eksik dersleri tamamlatmak için intibak ya da bilimsel hazırlık uygulaması yapar. Bu durumda öğrenim süresi uzayabilir. Uygulama üniversiteden üniversiteye farklılık gösterdiği için kayıt öncesinde ilgili üniversitenin öğrenci işleri birimine danışmak faydalı olur.

Puanı Kaybetmemek İçin Pratik Tavsiyeler

• Sınav sonucunuz açıklandığında tercih takvimini hemen not alın. Tercih süresi kaçırılırsa o yılın puanı fiilen boşa gider.
• Son sınıftaysanız, mezuniyetinizin kayıt tarihine yetişip yetişmeyeceğini önceden kontrol edin. Tek bir dersten kalmak bile kaydınızı engelleyebilir.
• Tercih listesini yalnız yüksek puanlı programlarla doldurmayın. Puanınıza uygun, gerçekçi seçenekler ekleyin.
• Ek yerleştirme yapılıp yapılmayacağını ÖSYM duyurularından takip edin. Ek yerleştirme her yıl yapılmayabilir.
• Yerleştikten sonra kayıt için istenen belgeleri (diploma veya mezuniyet belgesi, kimlik vb.) önceden hazırlayın.

Sıkça Sorulan Sorular

DGS puanı 2 yıl geçerli mi?

Hayır. DGS puanı yalnızca sınava girdiğiniz yılın yerleştirmesinde kullanılır. Bir sonraki yıl dikey geçiş yapmak isteyen adayın sınava tekrar girmesi gerekir.

Yıllar önce önlisans bitirdim, dikey geçiş yapabilir miyim?

Mevcut uygulamada mezuniyet yılına bağlı bir sınır bulunmuyor. Bu nedenle uzun süre önce mezun olan adaylar da DGS’ye başvurabilir. Yine de başvuru yapacağınız yılın kılavuzundaki koşulları kontrol etmeniz gerekir.

Yerleştiğim programa kayıt yaptırmazsam ne olur?

Kayıt süresi içinde kaydını yaptırmayan aday o yılki yerleşme hakkını kaybeder. Puanı da başka bir yerleştirmede kullanamaz. Ancak sonraki yıllarda DGS’ye yeniden girmesinin önünde bir engel yoktur.

Dikey geçiş ile yerleştikten sonra tekrar DGS’ye girebilir miyim?

Genel olarak sınava tekrar girmek mümkündür. Ancak kayıtlı olduğunuz programla ilgili kurallar ve yeni yerleşmenin mevcut kaydınızı nasıl etkileyeceği konusunda o yılın ÖSYM kılavuzunu ve üniversitenizin öğrenci işlerini kontrol etmeniz en sağlıklı yoldur.