Tıpa Dikey Geçiş Var mı? Sağlık Alanında Dikey Geçiş Sınırları

Hayır, tıp fakültesine dikey geçiş yoktur. Tıp programı Dikey Geçiş Sınavı (DGS) tercih tablolarında yer almaz; tıp fakültesine yalnızca YKS ile girilir. Önlisans mezunu olmanız, hangi sağlık programından gelirseniz gelin, size tıp fakültesine DGS yoluyla geçiş hakkı tanımaz.

Bu durum diş hekimliği, eczacılık ve veterinerlik gibi uzun süreli, mesleki yetkisi doğrudan diploma ile verilen programlar için de büyük ölçüde geçerlidir. Yine de sağlık alanında DGS ile geçilebilen lisans bölümleri vardır. Aşağıda hangi kapıların kapalı, hangilerinin açık olduğunu ve tıp hayali olan önlisans mezunlarının gerçekçi seçeneklerini ele aldık.

Tıp Fakültesine Dikey Geçiş Neden Yok?

DGS, önlisans programını bitirenlerin kendi alanıyla ilişkili bir lisans programının genellikle üçüncü sınıfına yerleşmesini sağlayan bir sistemdir. Mantık şudur: Önlisansta alınan iki yıllık eğitim, lisans programının ilk iki yılına denk sayılır.

Tıp eğitimi ise altı yıllık ve kendine özgü bir müfredata sahiptir. Anatomi, fizyoloji, biyokimya gibi temel tıp bilimleri ilk yıllarda yoğun biçimde verilir. Hiçbir önlisans programı bu içeriğin karşılığı kabul edilmez. Bu yüzden tıp, DGS kontenjanı açılan programlar arasında bulunmaz.

Kısacası tıbbi laboratuvar, anestezi, ilk ve acil yardım ya da tıbbi görüntüleme gibi önlisans programlarından mezun olmak, tıp fakültesinde ders muafiyeti veya sınıf atlama gibi bir avantaj sağlamaz.

Sağlık Alanında Dikey Geçişin Sınırları

Sağlıkla ilgili lisans programlarını kabaca iki gruba ayırmak mümkündür. İlki, DGS tablolarında hiç görülmeyen ya da çok istisnai durumlar dışında yer almayan programlardır. İkincisi, belirli önlisans bölümlerinden kontenjan ayrılabilen sağlık bilimleri programlarıdır.

Lisans programı	DGS ile geçiş durumu	Not
Tıp	Yok	Yalnızca YKS ile yerleşilir
Diş Hekimliği	Yok	Yalnızca YKS ile yerleşilir
Eczacılık	Genellikle yok	Eczane hizmetleri önlisansı geçiş hakkı vermez
Veteriner Fakültesi	Genellikle yok	Veteriner sağlık önlisansı doğrudan geçiş sağlamaz
Ebelik, Hemşirelik	Yıla ve kılavuza göre değişir	Güncel ÖSYM tablosu mutlaka kontrol edilmeli
Fizyoterapi, Odyoloji, Sağlık Yönetimi vb.	İlgili önlisanslardan çoğu durumda mümkün	Kontenjan üniversiteye göre değişir

Tablo genel bir yön gösterir. Hangi önlisans programının hangi lisans programına bağlandığı her yıl yayımlanan DGS kılavuzunda belirlenir ve değişebilir. Kesin bilgi için ÖSYM sitesindeki güncel DGS kılavuzu ve tercih tabloları esas alınmalıdır.

Eczacılığa Dikey Geçiş Var mı?

Eczacılık fakültesi, tıp ve diş hekimliği gibi beş yıllık ve meslek yetkisi diplomaya bağlı bir programdır. DGS tablolarında eczacılığa geçiş tanımlanmaz. Eczane hizmetleri önlisans programını bitirmiş olmak da bu kuralı değiştirmez.

Eczane hizmetleri mezunları eczane teknikeri olarak çalışabilir; ancak eczacı olmak için YKS’ye girip eczacılık fakültesini kazanmaları gerekir. Önlisans eğitiminde öğrenilen ilaç bilgisi, eczacılık fakültesinde işinizi kolaylaştırabilir ama resmî bir muafiyet garantisi değildir. Bazı üniversiteler önceki derslerden intibak yapabilir; bu tamamen ilgili fakültenin kararına bağlıdır.

Ebeliğe Dikey Geçiş Var mı?

Ebelik, sorunun cevabının en çok karıştırıldığı bölümlerden biridir. Ebelik ve hemşirelik, sağlık bilimleri fakültelerinde okutulan dört yıllık programlardır ve DGS’deki durumları yıllar içinde farklılık gösterebilmiştir.

Önemli nokta şu: Ebeliğe geçiş için kontenjan açılsa bile bu, her sağlık önlisansına açık değildir. Hangi önlisans programlarının bu bölüme başvurabileceği kılavuzda ayrıca belirtilir. Ayrıca ebelik gibi bölümlerde cinsiyete veya sağlık şartına bağlı özel koşullar bulunabilir.

• DGS kılavuzunda ebelik programının o yıl listede olup olmadığına bakın.
• Kendi önlisans programınızın kodunun bu bölümle eşleştirilip eşleştirilmediğini kontrol edin.
• Tercih etmeyi düşündüğünüz üniversitenin özel koşullarını ayrıca okuyun.

Dikey Geçiş Veterinerlik İçin Mümkün mü?

Veteriner sağlık önlisans programı mezunları sıklıkla veteriner fakültesine dikey geçiş yapıp yapamayacaklarını sorar. Genel kural olarak veteriner fakültesi, DGS ile öğrenci alınan programlar arasında yer almaz. Veteriner hekimlik de beş yıllık, kendine has bir mesleki eğitimdir.

Veteriner sağlık mezunları için DGS tablolarında başka alanlara, örneğin tarım, hayvancılık veya ilgili bazı programlara geçiş seçenekleri bulunabilir. Ancak veteriner hekim olmak isteyen biri için yol yine YKS’den geçer.

Sağlık Önlisansından DGS ile Geçilebilecek Bölümler

Kapalı kapılar kadar açık olanları da bilmek gerekir. Sağlık önlisans mezunları, çoğu durumda kendi alanlarına yakın şu tür lisans programlarına DGS ile yerleşebilir:

• Fizyoterapi önlisansından fizyoterapi ve rehabilitasyon
• Odyometri önlisansından odyoloji
• İlk ve acil yardım önlisansından acil yardım ve afet yönetimi
• Tıbbi dokümantasyon ve sekreterlik gibi programlardan sağlık yönetimi
• Bazı programlardan beslenme ve diyetetik, ergoterapi gibi bölümler

Bu eşleşmeler örnek niteliğindedir. Kontenjan olup olmadığı, kaç kişilik olduğu ve hangi önlisans kodlarının kabul edildiği üniversiteye ve yıla göre değişir.

Önlisans Mezunu Tıp Okumak İstiyorsa Ne Yapmalı?

Tıp hedefi olan bir önlisans mezunu için tek gerçekçi yol YKS’ye girip yeterli sıralamayı elde etmektir. Önlisans mezunu olmak YKS’ye girmenize engel değildir; diğer adaylar gibi sınava girip tercih yapabilirsiniz.

Bu kararı verirken şunları göz önünde bulundurun:

• Tıp fakültesi en yüksek sıralama isteyen programlardandır. Hazırlığın uzun ve yoğun olacağını baştan kabul etmek gerekir.
• Lise müfredatındaki sayısal derslerden uzun süre uzak kaldıysanız, temelden tekrar planlamak daha sağlıklı olur.
• Çalışıyorsanız hazırlık süresini ve gelir durumunuzu birlikte düşünün.
• Önceden bir yükseköğretim programına yerleşmiş olmanın YKS puanınıza ek etkisi olup olmadığını güncel kılavuzdan kontrol edin.

Yatay geçiş bir alternatif olabilir mi?

Yatay geçiş, zaten bir lisans programında okuyan öğrenciler için düşünülmüş bir sistemdir; önlisans mezununun tıp fakültesine geçmesi için bir yol sunmaz. Lisans öğrencileri için merkezi yerleştirme puanıyla yapılan yatay geçiş gibi seçenekler bulunsa da bunlar da YKS puanına dayanır ve koşulları sıkıdır. Ayrıntılar için YÖK sitesindeki güncel yatay geçiş düzenlemelerine bakmak gerekir.

Yanlış Yönlendirmelere Karşı Dikkat Edilmesi Gerekenler

Zaman zaman “önlisanstan tıbba geçiş garantisi” ya da “yurt dışı üzerinden kolay denklik” gibi vaatlerle karşılaşılabilir. Bu tür iddialara karşı temkinli olun.

• Bir programa DGS ile geçiş olup olmadığını yalnızca ÖSYM’nin yayımladığı güncel kılavuzdan doğrulayın.
• Yurt dışında alınan tıp diplomasının Türkiye’de geçerli olması için denklik süreci gerekir; bu süreci başlamadan önce YÖK’ün güncel denklik şartlarını inceleyin.
• Ücret karşılığı “garanti yerleştirme” sunan kişi ya da kurumlara itibar etmeyin.
• Kararsız kaldığınızda okulunuzun öğrenci işleri birimine veya rehberlik servisine danışın.

Sıkça Sorulan Sorular

Tıbbi laboratuvar mezunu tıp fakültesine geçebilir mi?

DGS ile geçemez. Tıbbi laboratuvar teknikleri mezunu tıp okumak istiyorsa YKS’ye girip tıp fakültesini kazanması gerekir. DGS’de ise kendi alanıyla ilişkili başka lisans programlarına geçiş seçenekleri olabilir.

Diş hekimliğine dikey geçiş var mı?

Hayır. Diş hekimliği de tıp gibi DGS tablolarında yer almaz ve yalnızca YKS ile öğrenci alır.

Hemşireliğe DGS ile geçiş yapılabilir mi?

Bu durum yıla ve kılavuza göre değişebilir. Kontenjan açılan yıllarda bile yalnızca belirli önlisans programlarından geçiş tanımlanır. Başvurmadan önce ilgili yılın DGS tercih tablosunu kontrol etmelisiniz.

Dikey geçişle girilen bölümden sonra tıbba geçilebilir mi?

DGS ile yerleştiğiniz bölümden tıp fakültesine doğrudan bir geçiş yolu yoktur. Tıp okumak için YKS’ye yeniden girmeniz ve yeterli sıralamayı almanız gerekir.