Yatay Geçiş Ek Madde 1 Nedir? Merkezi Yerleştirme Puanıyla Geçiş

Yatay geçiş Ek Madde 1, üniversiteye yerleştiğiniz yıldaki merkezi yerleştirme puanınız (MYP), geçmek istediğiniz bölümün aynı yıldaki taban puanına eşit ya da ondan yüksekse, not ortalamanıza bakılmadan başka bir bölüme veya üniversiteye geçmenizi sağlayan yöntemdir. Kısacası belirleyici olan üniversitedeki başarınız değil, yerleştiğiniz yılın sınav puanıdır.
Adını, yükseköğretim kurumlarında programlar arası geçişi düzenleyen yönetmeliğin ek 1. maddesinden alır. Bu yüzden öğrenciler arasında “Ek Madde 1”, “MYP ile yatay geçiş” ya da “puanla geçiş” gibi adlarla anılır.
Yatay Geçiş Ek Madde 1 Nasıl İşler?
Sistemin mantığı basittir: Bir öğrenci sınavda belli bir puan alıp A bölümüne yerleşmişse ve bu puan aynı yıl B bölümüne de yetiyorsa, sonradan B bölümüne geçmek istediğinde bu hakkı kullanabilir. Puan karşılaştırması daima aynı puan türü ve aynı yıl üzerinden yapılır.
Somut bir örnekle düşünelim. Bir öğrenci sayısal puan türüyle bir mühendislik bölümüne yerleşmiş olsun. Aynı yıl başka bir üniversitenin bilgisayar mühendisliği bölümünün sayısal taban puanı, öğrencinin o yılki puanından düşükse, öğrenci Ek Madde 1 kapsamında bu bölüme başvurabilir. Taban puan öğrencinin puanından yüksekse, başvuru şartı sağlanmaz.
Hangi puan esas alınır?
Esas alınan, öğrencinin kayıtlı olduğu programa yerleştiği yıldaki puanıdır. Sonraki yıllarda sınava tekrar girip daha yüksek puan almış olmanız, bu yöntemde genellikle dikkate alınmaz. Hedef programın taban puanı da sizin yerleştiğiniz yılın verisiyle karşılaştırılır; o yılın güncel taban puanlarıyla değil.
Yatay Geçiş Şartları: Ek Madde 1 Kapsamında Kimler Başvurabilir?
Başvuru koşulları üniversitelerin ilanlarında küçük farklılıklar gösterebilse de temel çerçeve şöyledir:
- Bir yükseköğretim programına merkezi yerleştirme ile, yani ÖSYM’nin yaptığı yerleştirme sonucunda kayıt yaptırmış olmak.
- Yerleşilen yılki puanın, hedef programın aynı yıl ve aynı puan türündeki taban puanına eşit veya ondan yüksek olması.
- Hedef programın, başvurulan dönemde Ek Madde 1 kapsamında öğrenci kabul etmesi.
- Üniversitenin ilanında belirtilen sınıf/yarıyıl, belge ve tarih koşullarını karşılamak.
Bu yöntemde genel not ortalaması şartı aranmaz. Birinci sınıfta ders geçememiş ya da ortalaması düşük olan bir öğrenci de puanı yetiyorsa başvurabilir. Bu, Ek Madde 1’i özellikle bölümünden memnun olmayan öğrenciler için çekici kılan noktadır.
Kimler genellikle yararlanamaz?
Merkezi yerleştirme dışında bir yolla kayıt yaptıranlar çoğu durumda bu kapsamın dışında kalır. Örneğin yalnızca özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programlara yerleşenler, dikey geçişle gelenler veya yurt dışından öğrenci kabulüyle kayıt olanlar için durum farklı olabilir. Kendi kayıt türünüzün uygun olup olmadığını başvurmadan önce hedef üniversitenin öğrenci işlerine sormanız en sağlıklı yoldur.
Ek Madde 1 Uygulama Esasları Nelerdir?
Yükseköğretim Kurulu, bu maddenin nasıl uygulanacağını uygulama esaslarıyla ayrıntılandırır. Üniversiteler de kendi senato kararlarıyla başvuru dönemlerini ve bazı usul kurallarını belirler. Genel olarak öne çıkan uygulama noktaları şunlardır:
- Kontenjan sınırlaması: Ek Madde 1 başvuruları, kurumlar arası yatay geçişteki gibi ilan edilen kontenjanlarla sınırlı tutulmaz; şartı sağlayan öğrenci kabul edilir. Yine de üniversitenin ilanını kontrol etmek gerekir.
- Başvuru dönemi: Üniversiteler başvuruları genellikle güz veya bahar yarıyılı öncesinde, akademik takvimde ilan ettikleri tarihlerde alır.
- Sınıf/yarıyıl: Hangi sınıfa ya da yarıyıla başvurulabileceği ilanda belirtilir; hazırlık sınıfı ve son sınıfa ilişkin kısıtlamalar olabilir.
- İntibak: Geçişten sonra daha önce aldığınız dersler değerlendirilir ve hangi derslerden muaf olacağınız intibak işlemiyle belirlenir.
Uygulama esasları zaman içinde güncellenebildiği için, en doğru bilgiyi Yükseköğretim Kurulu’nun resmî sitesinden ve başvuracağınız üniversitenin duyurularından takip etmelisiniz.
Yatay Geçiş MYP ile Kurumlar Arası Geçiş Arasındaki Farklar
Öğrencilerin en çok karıştırdığı konu, Ek Madde 1 ile not ortalamasına dayalı klasik yatay geçiş arasındaki farktır. Aşağıdaki tablo temel ayrımları özetler:
| Ölçüt | Ek Madde 1 (MYP ile geçiş) | Kurumlar arası / kurum içi geçiş (not ortalaması) |
|---|---|---|
| Belirleyici unsur | Yerleşilen yılki sınav puanı | Genel not ortalaması ve üniversitenin değerlendirmesi |
| Not ortalaması şartı | Aranmaz | Belirli bir alt sınır aranır |
| Kontenjan | Genellikle kontenjanla sınırlı değildir | Üniversitenin ilan ettiği kontenjanla sınırlıdır |
| Kimler için uygun? | Puanı hedef bölüme yeten öğrenciler | Ortalaması yüksek, puanı hedef bölüme yetmeyen öğrenciler |
Puanınız hedef bölüme yetmiyorsa Ek Madde 1 sizin için seçenek olmaktan çıkar. Bu durumda başarılı bir not ortalamasıyla klasik yatay geçişi denemek daha mantıklıdır.
Merkezi Yerleştirme Puanıyla Yatay Geçiş Başvurusu Adım Adım
- Puan belgenizi bulun: Yerleştiğiniz yılın sonuç belgesini ve puan türünüzü netleştirin. Bu belgeye ÖSYM’nin resmî sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.
- Taban puanları karşılaştırın: Hedef programın, sizin yerleştiğiniz yıldaki taban puanını ÖSYM’nin o yıla ait yerleştirme tablolarından kontrol edin.
- Üniversite ilanını okuyun: Başvuru tarihleri, istenen belgeler ve sınıf koşulları her üniversitede farklı olabilir.
- Belgeleri hazırlayın: Genellikle öğrenci belgesi, transkript, ders içerikleri ve sonuç belgesi istenir.
- Başvuruyu yapın: Bazı üniversiteler başvuruyu e-Devlet veya kendi öğrenci bilgi sistemi üzerinden alır; bazıları elden ya da posta yoluyla başvuru kabul eder.
- Sonuçları ve kayıt tarihini takip edin: Kabul edilirseniz belirtilen sürede kayıt yaptırmazsanız hakkınızı kaybedebilirsiniz.
Başvurmadan Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ek Madde 1 kolay görünse de bazı noktalar sonradan sorun çıkarabilir. Başvuru öncesinde şunları gözden geçirmenizi öneririz:
- Mevcut kaydınız: Yeni programa kesin kayıt yaptırdığınızda eski programla ilişiğiniz kesilir. Geri dönüşün mümkün olmayabileceğini hesaba katın.
- Burs ve kredi durumu: KYK kredisi, vakıf bursu veya özel burslarınız bölüm değişikliğinden etkilenebilir. İlgili kurumlara önceden danışın.
- Öğrenim süresi: İntibak sonrası bazı dersleri yeniden almanız gerekebilir; mezuniyetiniz uzayabilir.
- Vakıf üniversiteleri: Burslu ya da indirimli yerleştiyseniz, geçiş sonrası ücret durumunuzun nasıl değişeceğini yazılı olarak öğrenin.
- Askerlik ve öğrenci belgesi: Erkek öğrenciler için tecil durumunun güncellenmesi gerekebilir.
Bölüm değiştirme kararı yalnızca puanın yetmesine dayanmamalı. Hedef bölümün ders planına, iş olanaklarına ve kendi ilgi alanınıza bakmak, ileride ikinci kez pişman olma ihtimalini azaltır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yatay geçiş Ek Madde 1 ile tıp fakültesine geçilebilir mi?
Yerleştiğiniz yıldaki puanınız, hedef tıp programının aynı yıl ve aynı puan türündeki taban puanına eşit veya yüksekse ve program Ek Madde 1 başvurusu kabul ediyorsa başvuru şartını sağlayabilirsiniz. Ancak bazı programlara özgü ek koşullar olabileceği için ilgili üniversitenin ilanını mutlaka inceleyin.
Ek Madde 1 ile yatay geçişte not ortalaması önemli mi?
Hayır, bu yöntemde genel not ortalaması şartı aranmaz. Başvurunun temel ölçütü yerleştiğiniz yılki merkezi yerleştirme puanıdır. Ortalamanız yalnızca intibak sürecinde hangi derslerden muaf olacağınızı etkileyebilir.
Yeni yıl sınavından aldığım puanla Ek Madde 1 başvurusu yapabilir miyim?
Genel uygulamada esas alınan puan, şu an kayıtlı olduğunuz programa yerleştiğiniz yılın puanıdır. Yeni bir sınav puanıyla geçiş yapmak istiyorsanız, çoğu durumda tercih yapıp yeniden yerleşmeniz gerekir.
Ek Madde 1 başvurusu reddedilirse ne yapmalıyım?
Önce ret gerekçesini öğrenci işlerinden yazılı olarak öğrenin. Belge eksikliği gibi giderilebilir bir sebep varsa sonraki başvuru döneminde tekrar deneyebilirsiniz. Puanınız yetmiyorsa not ortalamasına dayalı kurumlar arası yatay geçiş seçeneğini değerlendirebilirsiniz.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Eğitim RehberiYatay Geçiş Nedir? Üniversitede Okul ve Bölüm Değiştirme20 Kasım 2026
Eğitim RehberiDikey Geçiş Puanı Nasıl Hesaplanır?20 Kasım 2026
Eğitim RehberiAçıköğretim Yaz Okulu Nedir? Kimler Katılabilir?20 Kasım 2026
Eğitim RehberiAçıköğretim Öğrencisi Eskart Alabilir mi?20 Kasım 2026
Eğitim RehberiTıp Fakültesine Yatay Geçiş Şartları19 Kasım 2026
Eğitim RehberiSınavsız Dikey Geçiş Var mı? Lisans Tamamlama Yolları19 Kasım 2026