Eğitim Rehberi

Yatay Geçiş Nedir? Üniversitede Okul ve Bölüm Değiştirme

📅 20 Kasım 2026⏱️ 5 dk okuma
Yatay Geçiş Nedir? Üniversitede Okul ve Bölüm Değiştirme

Yatay geçiş, bir üniversitede kayıtlı olan öğrencinin yeniden üniversite sınavına girmeden aynı üniversitede başka bir bölüme ya da başka bir üniversitedeki eşdeğer bir programa geçmesidir. Geçiş, not ortalaması veya sınav puanı gibi şartlara ve üniversitenin ilan ettiği kontenjana bağlıdır. Başarılı olan öğrenci, daha önce aldığı derslerin uygun olanlarını saydırarak eğitimine yeni programda devam eder.

Türkiye’de yatay geçişin genel çerçevesini Yükseköğretim Kurulu (YÖK) yönetmelikle belirler; başvuru tarihleri, kontenjanlar ve ek şartlar ise her üniversitenin kendi ilanında yer alır. Bu yüzden aynı dönemde iki üniversitenin kuralları birbirinden farklı olabilir.

Yatay Geçiş Hakkında Bilgi: Hangi Türleri Var?

Yatay geçiş tek bir yol değildir. Öğrencinin durumuna göre farklı başvuru türleri bulunur ve her birinin şartı ayrıdır.

Kurum içi yatay geçiş

Aynı üniversitenin içinde bir programdan diğerine geçiştir. Örneğin bir devlet üniversitesinin İşletme bölümündeki öğrencinin aynı üniversitenin İktisat bölümüne geçmesi. Genellikle geçilmek istenen bölümün puan türüne ve ilgili yıldaki taban puanına bakılır, ayrıca not ortalaması şartı aranabilir.

Kurumlar arası yatay geçiş (not ortalamasıyla)

Bir üniversiteden başka bir üniversitedeki aynı ya da eşdeğer programa geçiştir. Bu türde belirleyici olan öğrencinin genel not ortalamasıdır. Yönetmelik asgari bir not ortalaması öngörür, üniversiteler bunun üzerinde ek şartlar koyabilir. Hazırlık sınıfı, programın ilk dönemleri ve son dönemleri için bu türde başvuru yapılamaması yaygın bir kuraldır.

Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş (Ek Madde 1)

Öğrencilerin en çok merak ettiği türdür. Öğrencinin üniversiteye yerleştiği yılki sınav puanı, geçmek istediği programın o yılki taban puanına eşit ya da daha yüksekse başvuru yapabilir. Bu yolda not ortalaması şartı aranmaz ve farklı bir bölüme geçmek de mümkün olabilir; asıl ölçüt puan türü ve taban puandır. Hangi dönemlerde başvurulabileceği ve kaç kez kullanılabileceği gibi ayrıntılar için yönetmeliğin güncel hâlini ve üniversitenin ilanını kontrol etmek gerekir.

Yurt dışından yatay geçiş

Yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumunda okuyan öğrencinin Türkiye’deki bir üniversiteye geçişidir. Okulun YÖK tarafından tanınması, denklik ve dil şartları gibi ek koşullar devreye girer.

Geçiş türü Temel ölçüt Kimler için uygun?
Kurum içi Puan türü, taban puan, not ortalaması Aynı üniversitede bölüm değiştirmek isteyenler
Kurumlar arası Genel not ortalaması Aynı bölümü başka üniversitede okumak isteyenler
Ek Madde 1 Merkezi yerleştirme puanı Sınav puanı hedef programın tabanını karşılayanlar
Yurt dışından Tanınırlık, denklik, dil şartı Yurt dışında okuyup Türkiye’ye dönmek isteyenler

Yatay Geçiş ile Bölüm Değiştirme Mümkün mü?

Evet, ama her yolla değil. Not ortalamasına dayalı kurumlar arası geçiş, genellikle aynı ya da eşdeğer programlar arasında yapılır. Yani Hukuk okuyan biri bu yolla Psikoloji’ye geçemez.

Bölüm değiştirmek isteyenler için iki seçenek öne çıkar:

  • Ek Madde 1 ile geçiş: Sınav puanınız, aynı puan türündeki hedef bölümün yerleştiğiniz yıldaki taban puanını karşılıyorsa farklı bir bölüme geçiş yapabilirsiniz.
  • Kurum içi geçiş: Aynı üniversitede, puan türü uyan başka bir bölüme şartları sağlayarak geçmek mümkündür.

Somut bir örnek: Sayısal puanla Bilgisayar Programcılığı’na değil, bir lisans programı olan Matematik bölümüne yerleşmiş bir öğrenci, yerleştiği yılki sayısal puanı başka bir üniversitenin Fizik bölümünün o yılki tabanından yüksekse Ek Madde 1 kapsamında başvurabilir. Ancak eşit ağırlık puan türündeki bir bölüme bu puanla geçemez.

Özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programlar, tıp, diş hekimliği gibi bazı alanlar ve önlisanstan lisansa geçiş durumlarında farklı kurallar uygulanabilir. Önlisanstan lisansa geçiş için çoğu durumda Dikey Geçiş Sınavı (DGS) yolu kullanılır; bu, yatay geçişten ayrı bir süreçtir.

Yatay Geçiş Nedir, Nasıl Yapılır? Adım Adım Başvuru

  1. Hedef programı belirleyin. Geçmek istediğiniz bölümün puan türünü, yerleştiğiniz yıldaki taban puanını ve eşdeğerliğini kontrol edin.
  2. Hangi türe uygun olduğunuzu anlayın. Not ortalamanız mı güçlü, sınav puanınız mı? Buna göre kurumlar arası ya da Ek Madde 1 yolunu seçin.
  3. Üniversitenin ilanını takip edin. Kontenjanlar ve tarihler üniversitelerin öğrenci işleri sayfalarında duyurulur. Güz dönemi başvuruları çoğunlukla yaz aylarında, bahar dönemi başvuruları ise kış aylarında açılır; kesin tarih için ilgili üniversitenin duyurusuna bakın.
  4. Belgeleri hazırlayın. Genellikle not döküm belgesi (transkript), öğrenci belgesi, ders içerikleri, ÖSYM sonuç belgesi ve disiplin cezası almadığınızı gösteren belge istenir.
  5. Başvuruyu süresinde yapın. Pek çok üniversite başvuruyu internet üzerinden alır; bazıları elden ya da posta ile belge ister.
  6. Sonuçları ve kayıt tarihlerini izleyin. Asıl ve yedek listeler ilan edilir. Kazanırsanız belirtilen sürede kesin kayıt yaptırmanız gerekir; aksi hâlde hakkınız yedeğe geçebilir.
  7. Ders muafiyeti ve intibak işlemlerini takip edin. Yeni programda hangi derslerin sayılacağı ve hangi sınıfa yerleştirileceğiniz bu aşamada netleşir.

Yönetmeliğin güncel metnine ve genel duyurulara YÖK’ün resmî sitesinden ulaşabilirsiniz. Yerleştiğiniz yılki puanınızı ve sonuç belgenizi ise ÖSYM’nin resmî sitesi üzerinden görüntüleyebilirsiniz.

Yatay Geçiş Nasıl Olur? Değerlendirme Nasıl Yapılıyor?

Başvurular toplandıktan sonra üniversite, adayları ilanında açıkladığı ölçütlere göre sıralar. Not ortalamasına dayalı geçişlerde genellikle not ortalaması ile sınav puanının belirli oranlarla birleştirildiği bir başarı puanı hesaplanır. Ek Madde 1 başvurularında ise sıralama çoğunlukla merkezi yerleştirme puanına göre yapılır.

Kontenjan sınırlı olduğu için şartları sağlamak kazanmayı garanti etmez. Özellikle büyük şehirlerdeki ve yüksek talep gören programlarda rekabet sert olabilir.

Başvurmadan Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Ücret ve burs durumu: Devlet üniversitesinden vakıf üniversitesine geçişte öğrenim ücreti doğar. Burs, genellikle otomatik devam etmez; vakıf üniversitelerinin burslu kontenjanlara geçişte kendi şartları vardır.
  • Ders kaybı ve uzama riski: Eski derslerinizin hepsi sayılmayabilir. İntibak sonucunda bir alt sınıftan devam etmeniz ve mezuniyetin uzaması mümkündür.
  • Eski kaydınız: Yeni programa kesin kayıt yaptırdığınızda önceki programla ilişiğiniz kesilir. Kayıt yaptırmadan önce kararınızdan emin olun.
  • Burs ve kredi kurumları: Devlet bursu, öğrenim kredisi veya yurt hakkınız varsa okul değişikliğini ilgili kuruma bildirmeniz gerekir.
  • Dil ve hazırlık şartı: Eğitim dili farklı olan bir programa geçiyorsanız yeterlilik sınavı istenebilir.

Pratik bir tavsiye: başvurudan önce hedef üniversitenin öğrenci işleri birimiyle doğrudan iletişime geçip kendi durumunuzu sorun. İlanlarda her ayrıntı yazmayabilir ve yanlış türde yapılan başvuru doğrudan geçersiz sayılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Birinci sınıfta yatay geçiş yapılabilir mi?

Not ortalamasına dayalı kurumlar arası geçişte programın ilk dönemlerine başvuru genellikle kabul edilmez. Ek Madde 1 kapsamındaki geçişte ise kurallar farklıdır ve bazı durumlarda birinci yıl sonunda başvuru mümkün olabilir. Kesin bilgi için yönetmeliğin güncel hâline ve üniversitenin ilanına bakmak gerekir.

Yatay geçiş yapınca eski derslerim sayılır mı?

Yeni programın müfredatıyla içerik ve kredi bakımından örtüşen dersler çoğunlukla sayılır. Hangi derslerden muaf olacağınıza yeni üniversitenin ilgili kurulu karar verir.

Yatay geçiş başvurusu birden fazla üniversiteye yapılabilir mi?

Çoğu durumda aynı dönemde birden fazla üniversiteye başvurmak mümkündür, ancak her üniversitenin kendi kuralları vardır. Birden fazla yerden kabul alırsanız yalnız birine kayıt yaptırabilirsiniz.

Disiplin cezası almış öğrenci yatay geçiş yapabilir mi?

Yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma gibi disiplin cezası almış öğrencilerin başvurusu genellikle kabul edilmez. Ceza türüne göre durum değişebileceği için hedef üniversitenin öğrenci işlerine danışmak en sağlıklı yoldur.

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Betnis