Açıköğretim Çocuk Gelişimi Bölümü: Dersler ve Kariyer

Evet, açıköğretimde çocuk gelişimi bölümü var. Anadolu Üniversitesi başta olmak üzere bazı açıköğretim sistemleri bu alanda genellikle 2 yıllık ön lisans programı sunuyor. Mezunlar çoğunlukla kreş, anaokulu, gündüz bakımevi ve çocukla çalışılan kurumlarda iş arar. DGS ile lisansa geçmek de mümkündür.

Programın içeriği, kayıt koşulları ve hangi üniversitede açıldığı dönemden döneme değişebiliyor. Aşağıdaki bilgiler genel çerçeveyi verir. Kayıt yaptırmadan önce ilgili üniversitenin güncel kılavuzuna mutlaka bakın.

Açıköğretim Çocuk Gelişimi Var mı, Hangi Üniversitelerde?

Açıköğretim çocuk gelişimi programı en çok Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi ile anılır. Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi gibi uzaktan eğitim veren diğer büyük sistemlerde de zaman zaman benzer programlar bulunabiliyor. Ancak program listeleri her yıl güncellenir. Bir dönem açık olan program sonraki dönem kontenjansız kalabilir ya da kapanabilir.

Güncel program listesini görmek için iki yol var:

• Üniversitenin açıköğretim kayıt sayfasındaki program listesine bakmak,
• Sınavla yerleşilen programlar için ÖSYM’nin ilgili yılın tercih kılavuzunu incelemek.

Çoğu durumda bu program ön lisans düzeyindedir. Açıköğretimde çocuk gelişimi lisans programı arıyorsanız seçenekler daha sınırlıdır. O yılın kılavuzunu ayrıca kontrol etmeniz gerekir.

Kayıt Şartları: Sınavlı mı, Sınavsız mı?

Açıköğretim ön lisans programlarının bir kısmına lise mezunları sınavsız kayıt yaptırabiliyor. Bir kısmına ise YKS puanıyla yerleşmek gerekiyor. Çocuk gelişimi programının hangi grupta olduğu üniversiteye ve döneme göre değişebilir.

Genel olarak dikkat edilmesi gerekenler şunlar:

• Lise diploması temel şarttır.
• Sınavlı kontenjan varsa tercihler ÖSYM üzerinden yapılır.
• Sınavsız kayıtlar üniversitenin belirlediği takvimde, kendi sistemi üzerinden alınır.
• Zaten bir üniversite mezunuysanız “ikinci üniversite” kapsamında sınavsız kayıt imkânı olabilir.

Açıköğretim Çocuk Gelişimi Dersleri

Programın amacı, 0-18 yaş arası çocuğun gelişimini tanıyan ve onunla güvenli biçimde çalışabilen ara eleman yetiştirmektir. Ders adları ve dağılımı üniversiteye göre farklılık gösterir. Yine de müfredat genellikle şu konuların etrafında şekillenir:

Ders alanı	Neleri kapsar?
Çocuk gelişimi	Bedensel, bilişsel, dil, sosyal ve duygusal gelişim dönemleri
Çocuk sağlığı ve ilk yardım	Sık görülen hastalıklar, kaza önleme, temel ilk yardım bilgisi
Erken çocukluk eğitimi	Okul öncesi eğitim yaklaşımları, etkinlik planlama
Oyun ve oyuncak	Oyunun gelişimdeki yeri, yaşa uygun materyal seçimi
Çocuk edebiyatı ve sanat	Masal, hikâye, müzik ve drama etkinlikleri
Özel eğitim	Gelişimsel farklılıklar, kaynaştırma, erken tanılama
Beslenme	Bebek ve çocuk beslenmesinin temel ilkeleri
Aile ve toplum	Aile eğitimi, çocuk hakları, çocuk istismarını önleme

Bunların yanında genellikle Türk dili, Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi, yabancı dil ve temel bilgi teknolojileri gibi ortak dersler de yer alır.

Uygulama ve staj durumu

Açıköğretimin en çok eleştirilen yönü uygulama eksikliğidir. Örgün programlarda kreş veya anaokulunda zorunlu staj yapılırken, açıköğretimde bu bölüm çoğu zaman sınırlı kalır ya da hiç olmaz. İşverenler deneyime önem verdiği için okurken gönüllü staj ya da yarı zamanlı iş bulmak ciddi avantaj sağlar. Bir kreşte birkaç ay geçirmek, mülakatta sadece diploma göstermekten çok daha ikna edicidir.

Sınav sistemi nasıl işler?

Dersler genellikle e-kitap, video ve canlı ya da kayıtlı derslerle yürütülür. Değerlendirme çoğunlukla dönem içi ve dönem sonu sınavlarıyla yapılır. Başarı notunun nasıl hesaplandığı, bütünleme ve tek ders hakları her üniversitenin kendi yönetmeliğine bağlıdır.

Yatay Geçiş: Çocuk Gelişimi Programları Arasında Geçiş

Yatay geçiş çocuk gelişimi aramalarında genellikle iki farklı durum kastedilir.

Örgün programdan açıköğretime geçiş

Örgün bir çocuk gelişimi ön lisansında okuyan öğrenci, çalışmaya başladığı ya da şehir değiştirdiği için açıköğretime geçmek isteyebilir. Bazı açıköğretim sistemleri, başka üniversitelerin aynı veya benzer programlarından yatay geçiş başvurusu kabul eder. Bu durumda daha önce başarılan derslerin muafiyeti de değerlendirilir.

Açıköğretimden örgün programa geçiş

Tersi yön daha zordur. Örgün programlara yatay geçişte kontenjan, not ortalaması ve puan şartları devreye girer. Açıköğretimden örgün öğretime geçiş her zaman mümkün olmayabilir. Yatay geçişle ilgili genel kurallar YÖK mevzuatıyla belirlenir. Ayrıntılar ise üniversitenin kendi yönergesinde yer alır. Başvurmadan önce hedef üniversitenin öğrenci işleriyle görüşmek en sağlıklı yoldur.

Dikey Geçiş ile Lisans Tamamlama

Ön lisans mezunları DGS’ye girerek lisans programlarına geçebilir. Çocuk gelişimi mezunları için en doğal hedef Çocuk Gelişimi lisans programıdır. Öğretmenlik programlarına DGS ile geçiş konusunda zaman içinde düzenleme değişiklikleri yapıldığı için okul öncesi öğretmenliği hedefliyorsanız ilgili yılın DGS kılavuzundaki tabloyu mutlaka kontrol edin.

Lisansı tamamlamak kariyer açısından önemli bir eşiktir. Ön lisans ile lisans mezunlarının üstlenebildiği görevler ve kamudaki kadro unvanları farklıdır.

Mezunlar Nerelerde Çalışır?

Açıköğretim çocuk gelişimi mezunlarının iş bulduğu yerler çoğunlukla şunlardır:

• Özel kreşler ve gündüz bakımevleri,
• Özel anaokulları ve çocuk kulüpleri (yardımcı personel veya gelişim personeli olarak),
• Hastanelerin çocuk servisleri ve oyun odaları,
• Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri,
• Alışveriş merkezleri, oteller ve etkinlik firmalarının çocuk alanları,
• Ailelerin yanında bakım ve gelişim desteği veren evde çalışma modelleri.

Kamuda çalışmak isteyenler için KPSS ön lisans puanıyla yapılan alımlar söz konusu olabilir. Bu alımlar her yıl düzenli açılmaz. Kadro sayısı ve şartlar ilana göre değişir. Bu yüzden belirli bir kadroya garanti gözüyle bakmamak gerekir.

Açıköğretim diploması iş başvurusunda dezavantaj mı?

Açıköğretimden alınan ön lisans diploması yasal olarak bir ön lisans diplomasıdır. Ancak bazı işverenler deneyimi ve uygulama becerisini diplomanın türünden daha çok önemser. Sertifika programları ve gönüllü çalışmalar bu açığı kapatmada işe yarar. Bebek bakımı, ilk yardım ve özel eğitim alanındaki tanınmış eğitimler özgeçmişi güçlendirir. Diplomanın nasıl algılandığından çok, sahada ne yapabildiğinizi gösterebilmeniz belirleyici olur.

Bu Bölüm Kimler İçin Uygun?

Program; çalışırken okumak isteyenler, çocukla ilgili bir alanda zaten çalışıp diploma sahibi olmak isteyenler ve lisansa DGS ile geçmeyi planlayanlar için mantıklı bir seçenek olabilir. Ebeveynlerin de kendi çocuklarını daha iyi anlamak için bu programa yöneldiği görülür.

Öte yandan düzenli çalışma disiplini gerektirdiğini unutmayın. Ders kayıtlarını sonraya bırakan öğrenciler sınav dönemine yaklaştıkça zorlanır. Haftada birkaç saati sabit olarak derslere ayırmak, mezuniyet süresini uzatmamanın en pratik yoludur.

Kayıt Öncesi Pratik Tavsiyeler

• Kayıt ücretini, kayıt takvimini ve program listesini yalnızca üniversitenin resmî sitesinden kontrol edin. Aracı kişi veya sitelere ödeme yapmayın.
• Hedefiniz kamuda çalışmaksa, ilgili ilanlarda hangi mezuniyet şartının arandığını önceden araştırın.
• Okurken en az bir kurumda uygulama deneyimi edinmeye çalışın.
• Lisans düşünüyorsanız DGS hazırlığını ikinci yılın başında planlayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Açıköğretim çocuk gelişimi kaç yıl?

Program genellikle 2 yıllık, yani 4 dönemlik ön lisanstır. Derslerden kalınırsa süre uzayabilir. Azami öğrenim süresi ve ek sınav hakları üniversitenin yönetmeliğine göre belirlenir.

Açıköğretim çocuk gelişimi mezunu kreş açabilir mi?

Kreş ve gündüz bakımevi açma şartları ilgili bakanlığın mevzuatıyla belirlenir. Bu şartlar zaman içinde değişebilir. Güncel koşulları öğrenmek için bulunduğunuz ildeki ilgili müdürlüğe danışmanız gerekir.

Çalışırken açıköğretim çocuk gelişimi okunur mu?

Evet, açıköğretimin en büyük avantajı derse devam zorunluluğunun genellikle olmamasıdır. Sınavlar çoğunlukla hafta sonu yapılır. Bu sayede tam zamanlı çalışanlar da programı sürdürebilir.

Çocuk gelişimi ön lisans mezunu öğretmen olabilir mi?

Ön lisans diplomasıyla öğretmen olarak atanmak mümkün değildir. Öğretmenlik için ilgili lisans programını bitirmek ve güncel atama şartlarını karşılamak gerekir. Dikey geçiş seçeneklerini her yıl DGS kılavuzundan kontrol etmek bu yüzden önemlidir.